Szukaj
  • Daria Sobiech

Umowa o denominowany kredyt frankowy (orzeczenie SN)

Czy wiedzą Państwo, iż w razie sporu sądowego w sprawie ważności kredytu bankowego denominowanego do obcej waluty, na mocy decyzji Sądu Najwyższego opartej na art. 385(1) KC, możliwe jest wyeliminowanie z umowy klauzuli denominacyjnej, pozostawiając przy tym w mocy pozostałą część umowy i uznanie jej jako ważnej umowy kredytu bankowego w złotych polskich denominowanych do franka szwajcarskiego.

Orzeczenie Sądu Najwyższego dotyczyło jednego z banków, który w 2004 r. zawarł z klientem umowę kredytu hipotecznego na 25 tys. franków szwajcarskich — przeznaczonych na kupno lokalu mieszkalnego od dewelopera. Spłata kredytu miała odbywać się poprzez obciążanie rachunku kredytobiorcy. Z tego rachunku Bank pobierał środki na spłatę kolejnych rat. W umowie, w załączniku nr 7, zastrzeżono, że spłata ma być spełniana w złotych polskich – spłaty kwoty kredytu, jak i raty miały podlegać przeliczeniu na złotówki po kursie odpowiednio: kupna lub sprzedaży, zgodnie z tabelą kursu walut Banku w dniu wypłaty kredytu i na koniec dnia spłaty.

W 2008 r. klient przestał wywiązywać się z zobowiązań względem banku, czego skutkiem było wypowiedzenie umowy kredytu oraz wydanie przez sąd nakazu spłaty. Żądanie banku zostało uwzględnione, jednak na skutek sprzeciwu kredytobiorcy, Sąd uchylił nakaz zapłaty, zaś powództwo zostało oddalone.

Kluczowa dla tej sprawy okazała się sprzeczność umowy z art.58 § 1, z art.353(1) KC oraz z art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo Bankowe. Na podstawie wskazanych artykułów Sąd stwierdził, że klauzule zawarte w załączniku Nr 7 będącym integralną częścią umowy z bankiem są niedozwolone, bowiem ze względu na wyrażenie kwoty kredytu we franku szwajcarskim i pobierania spłat w złotych polskich, faktyczna kwota kredytu nie została ustalona.

Od wyroku Sądu I Instancji Bank złożył apelację, ale została ona oddalona przez Sąd II instancji, który uznał ustalenia Sądu I instancji za prawidłowe, ze względu na wymogi, jakie powinna spełniać umowa kredytu bankowego. Sąd uznał, że uzależnienie kwoty kredytu od zmiennych decyzji tylko jednej ze stron, oznacza brak ustalenia obiektywnej od Banku wysokości świadczenia kredytobiorcy.

W omawianym orzeczeniu Sąd Najwyższy uchylił wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Sąd II instancji. Po ponownym rozpatrzeniu uznano, iż umowa ta opiewała na walutę polską z zawartą w umowie klauzulą waloryzacyjną. Podkreślono również, że na mocy umowy, kredytobiorca nie miał możliwości zwrotu kredytu we frankach szwajcarskich. Stwierdzono jednak, że można określić kwotę kredytu w złotych polskich, która została oddana do dyspozycji kredytobiorcy, w celu uiszczenia opłaty dla dewelopera. W związku z tym Sąd Najwyższy uznał, że niezasadne by było unieważnienie całej umowy kredytowej. Wskazano przy tym nieważność klauzul, zawartych w załączniku Nr 7, ze względu na przyznanie sobie przez Bank prawa do jednostronnego regulowania kwot spłat kredytu, nie stosując się do obiektywnych kryteriów zmian stosunkowych kursów walutowych.

Biorąc pod uwagę, że przepisy dotyczące nieuczciwych postanowień umowy stanowią implementację do krajowego systemu prawnego dyrektywy Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich, Sąd Najwyższy postanowił odwołać się do orzeczenia TSUE (wyrok SN z z dnia 14 lipca 2017 r., II CSK 803/16), skupiając się głównie na wyroku z dnia 3 października 2019 r., C-260/18. W przedmiotowym wyroku mowa jest o dwóch sposobach rozstrzygnięcia sporu o ważność umowy kredytu bankowego denominowanego do innej waluty, w której zawarta jest nieuczciwa klauzula konsumencka dotycząca sposobu denominacji.

Pierwszą możliwością rozstrzygnięcia takiego sporu, jest ustalenie, czy po wyeliminowaniu nieuczciwej klauzuli, umowa kredytu może obowiązywać i czy wówczas będzie zgodna z przepisami krajowymi.

Drugim możliwym rozwiązaniem jest uznanie całej umowy za nieważną, jeśli umowa po usunięciu nieuczciwej klauzuli, zgodnie z prawem krajowym, nie może dalej funkcjonować. Ta możliwość rozstrzygnięcia sporu jest brana pod uwagę, zwłaszcza gdy w umowie, po usunięciu wspomnianej klauzuli, brakuje któregoś z koniecznych składników umowy kredytu bankowego.

Według Sądu Najwyższego, prawo wyboru drogi rozwiązania sporu, należy do konsumenta, a do obowiązku Sądu należy poinformowanie konsumenta o skutkach prawnych unieważnienia umowy lub uznania za nieważną niedozwolonej klauzuli, z utrzymaniem w mocy prawnej pozostałej części umowy. Powinno odbyć się to po ustaleniu przez Sąd faktycznych okoliczności sprawy oraz po dokonaniu oceny prawnej.

W omawianej w przedmiotowym artykule sprawie Sąd Najwyższy (Wyrok SN z dnia 29 października 2019r, IV CSK 309/18), powołując się na wymienioną wyżej podstawę prawną, stwierdził, że jest możliwe usunięcie niedozwolonej klauzuli zawartej w załączniku Nr 7 do umowy kredytu bankowego, pozostawiając pozostałą umowę w mocy prawnej. Klauzula waloryzacyjna spełniała bowiem jedynie rolę, wprowadzonego dodatkowo do umowy, mechanizmu przeliczeniowego świadczeń pieniężnych stron. Jednocześnie wskazano, że w odniesieniu do odsetek należy zastosować stawkę LIBOR.

14 wyświetlenia

GoldBench

Kancelaria Doradztwa Prawnego

NIP: 5252806107

ul. Nowy Świat 51 lokal 8

00-042 Warszawa

 

tel.: 667 - 176 - 701 (pl, en)

tel.: 539 - 916 - 067 (ru)

mail: kontakt@goldbench.pl