Ak

Szanowni Państwo,


w poprzednim artykule opisałam Państwu sytuację, w której postępowanie w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy nie zostanie wszczęte (opisałam to szczegółowo tutaj).


W tym artykule wyjaśnię Państwu, kiedy urząd ds. cudzoziemców odmówi wydania nam karty pobytu.


Zgodnie z ustawą-Prawo cudzoziemców — cudzoziemiec nie otrzyma karty pobytu, gdy:


1) nie spełnia on wymogów udzielenia mu zezwolenia na pobyt czasowy ze względu na deklarowany cel pobytu lub okoliczności, które są podstawą ubiegania się o to zezwolenie, nie uzasadniają jego pobytu w Polsce ponad 3 miesiące;

2) obowiązuje jego wpis do wykazu cudzoziemców, których pobyt jest w Polsce niepożądany;

3) jego dane znajdują się w SIS (System Informacyjny Schengen do celów odmowy wjazdu);

4) wymagają tego względy obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony i porządku publicznego lub zobowiązania wynikające z postanowień ratyfikowanych umów międzynarodowych obowiązujących Polskę;

5) w postępowaniu w sprawie udzielenia mu zezwolenia na pobyt czasowy:

- złożył wniosek, który zawiera nieprawdziwe dane osobowe lub fałszywe informacje lub dołączył do niego dokumenty zawierające dane lub informacje;

- zeznał nieprawdę lub zataił prawdę;

- podrobił lub przerobił dokument w celu użycia go jako autentycznego lub takiego dokumentu używał jako autentycznego;

6) zalega z uiszczaniem podatków (chyba że uzyskał odpowiednie zwolnienie, odroczenie, rozłożenie na raty zaległych płatności lub wstrzymanie w całości wykonania decyzji organu);

7) nie zwrócił kosztów związanych z wydaniem i wykonaniem decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu, które zostały pokryte z budżetu państwa;

8) nie wyraził zgody na leczenie, pomimo podlegania takiemu obowiązkowi na podstawie umowy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi;

9) złożył wniosek podczas nielegalnego pobytu w Polsce lub przebywa w Polsce nielegalnie (są od tej reguły pewne wyjątki).


Należy wskazać, iż w przypadku cudzoziemca, którego dane zostały wpisane do SIS, można mu udzielić zezwolenia na pobyt czasowy z uwzględnieniem interesu państwa, które dokonało wpisu do SIS. Odnosi się to w szczególności do względów humanitarnych bądź wynikających z zobowiązań międzynarodowych.

We wskazanym powyżej przypadku wojewoda bądź Szef Urzędu w drugiej instancji zasięga opinii za pośrednictwem Komendanta Głównego Policji, a także informuje - za pośrednictwem tego komendanta - właściwy organ innego państwa obszaru Schengen o udzieleniu zezwolenia na pobyt czasowy.


Organ może również odmówić udzielenia kolejnego zezwolenia na pobyt czasowy fakultatywnie - w przypadku, gdy cudzoziemiec nie poinformował wojewody o utracie poprzedniej podstawy pobytu w Polsce. Organ może odmówić cudzoziemcowi wydania kolejnej karty pobytu, jeżeli wniosek o udzielenie kolejnego zezwolenia na pobyt czasowy złożył przez upływem 1 roku od upływu okresu ważności poprzedzającego go zezwolenia albo od dnia, w którym decyzja o cofnięciu zezwolenia na pobyt czasowy stała się ostateczna.



Zgodnie z ustawą Prawo cudzoziemców, każdy cudzoziemiec, którego cel pobytu w Polsce przekracza 3 miesiące, powinien złożyć wniosek o zezwolenie na pobyt czasowy. Zezwolenie na pobyt czasowy może być związane z zamiarem podjęcia przez cudzoziemca w Polsce pracy, studiów, nauki w szkole policealnej. Czasami powody są bardziej ludzkie, gdy przykładowo powodem pozostania przez cudzoziemca w Polsce jest związek z obywatelem Polski.


Są jednak sytuacje, gdy cudzoziemiec nie może złożyć wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy. Jeżeli to zrobi, urząd do spraw cudzoziemców odmówi wszczęcia postępowania. Powyższe sytuacje są określone w art. 99 ustawy - Prawo cudzoziemców.


Kiedy zatem cudzoziemiec nie może złożyć wniosku o wydanie karty pobytu? Urząd ds. cudzoziemców odmówi wszczęcia postępowania, gdy cudzoziemiec:


- posiada zezwolenie na pobyt stały lub zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego UE;

- przebywa w Polsce na podstawie wizy Schengen upoważniającego go jedynie do przyjazdu ze względów humanitarnych, z uwagi na interes państwa lub zobowiązania międzynarodowe;

-przebywa w Polsce na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy udzielonego w przypadkach okoliczności wymagających krótkotrwałego pobytu;

- przebywa w Polsce na podstawie zgody na pobyt tolerowany lub zgody na pobyt ze względów humanitarnych, albo w związku z udzieleniem mu azylu, ochrony uzupełniającej lub ochrony czasowej lub nadaniem mu statusu uchodźcy w Polsce;

- ubiega się o udzielenie ochrony międzynarodowej lub o udzielenie azylu;

- jest zatrzymany, umieszczony w strzeżonym ośrodku lub w areszcie dla cudzoziemców lub stosuje się wobec niego środek zapobiegawczy w postaci zakazu opuszczania kraju;

- odbywa karę pozbawienia wolności lub jest tymczasowo aresztowany;

- przebywa w Polsce po tym, jak został zobowiązany do powrotu, i nie upłynął jeszcze termin dobrowolnego powrotu określony w decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu, także w przypadku przedłużenia tego terminu;

- jest zobowiązany opuścić Polskę w ciągu 30 dni od dnia, w którym:

* decyzja o odmowie przedłużenia mu wizy Schengen lub wizy krajowej, udzielenia mu zezwolenia na pobyt czasowy, zezwolenia na pobyt stały lub zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE, decyzja o umorzeniu postępowania w tych sprawach lub decyzja o cofnięciu mu zezwolenia na pobyt czasowy, zezwolenia na pobyt stały lub zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE lub

* decyzja o odmowie nadania mu statusu uchodźcy lub udzielenia ochrony uzupełniającej, o uznaniu wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej za niedopuszczalny, o umorzeniu postępowania w sprawie udzielenia mu ochrony międzynarodowej lub decyzja o pozbawieniu go statusu uchodźcy lub ochrony uzupełniającej, lub

* decyzja o cofnięciu zgody na pobyt ze względów humanitarnych

- stała się ostateczna, a w przypadku wydania decyzji przez organ wyższego stopnia - od dnia, w którym decyzja została cudzoziemcowi doręczona;

- przebywa poza granicami Polski.


Poza wskazanymi powyżej przypadkami cudzoziemcowi nie może złożyć wniosku na pobyt czasowy, gdy przy składaniu wniosku o udzielenie mu zezwolenia na pobyt czasowy, bądź składaniu wniosku o udzielenie mu tego zezwolenia w terminie 7 dni od wezwania wojewody, nie złożył odcisków linii papilarnych w celu wydania karty pobytu.

Należy wskazać, iż jedyną sytuacją, w której cudzoziemiec może złożyć wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy przebywając poza granicami Polski, jest udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy w celu połączenia się z rodziną.

Czy wiedzą Państwo, iż w razie sporu sądowego w sprawie ważności kredytu bankowego denominowanego do obcej waluty, na mocy decyzji Sądu Najwyższego opartej na art. 385(1) KC, możliwe jest wyeliminowanie z umowy klauzuli denominacyjnej, pozostawiając przy tym w mocy pozostałą część umowy i uznanie jej jako ważnej umowy kredytu bankowego w złotych polskich denominowanych do franka szwajcarskiego.

Orzeczenie Sądu Najwyższego dotyczyło jednego z banków, który w 2004 r. zawarł z klientem umowę kredytu hipotecznego na 25 tys. franków szwajcarskich — przeznaczonych na kupno lokalu mieszkalnego od dewelopera. Spłata kredytu miała odbywać się poprzez obciążanie rachunku kredytobiorcy. Z tego rachunku Bank pobierał środki na spłatę kolejnych rat. W umowie, w załączniku nr 7, zastrzeżono, że spłata ma być spełniana w złotych polskich – spłaty kwoty kredytu, jak i raty miały podlegać przeliczeniu na złotówki po kursie odpowiednio: kupna lub sprzedaży, zgodnie z tabelą kursu walut Banku w dniu wypłaty kredytu i na koniec dnia spłaty.

W 2008 r. klient przestał wywiązywać się z zobowiązań względem banku, czego skutkiem było wypowiedzenie umowy kredytu oraz wydanie przez sąd nakazu spłaty. Żądanie banku zostało uwzględnione, jednak na skutek sprzeciwu kredytobiorcy, Sąd uchylił nakaz zapłaty, zaś powództwo zostało oddalone.

Kluczowa dla tej sprawy okazała się sprzeczność umowy z art.58 § 1, z art.353(1) KC oraz z art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo Bankowe. Na podstawie wskazanych artykułów Sąd stwierdził, że klauzule zawarte w załączniku Nr 7 będącym integralną częścią umowy z bankiem są niedozwolone, bowiem ze względu na wyrażenie kwoty kredytu we franku szwajcarskim i pobierania spłat w złotych polskich, faktyczna kwota kredytu nie została ustalona.

Od wyroku Sądu I Instancji Bank złożył apelację, ale została ona oddalona przez Sąd II instancji, który uznał ustalenia Sądu I instancji za prawidłowe, ze względu na wymogi, jakie powinna spełniać umowa kredytu bankowego. Sąd uznał, że uzależnienie kwoty kredytu od zmiennych decyzji tylko jednej ze stron, oznacza brak ustalenia obiektywnej od Banku wysokości świadczenia kredytobiorcy.

W omawianym orzeczeniu Sąd Najwyższy uchylił wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Sąd II instancji. Po ponownym rozpatrzeniu uznano, iż umowa ta opiewała na walutę polską z zawartą w umowie klauzulą waloryzacyjną. Podkreślono również, że na mocy umowy, kredytobiorca nie miał możliwości zwrotu kredytu we frankach szwajcarskich. Stwierdzono jednak, że można określić kwotę kredytu w złotych polskich, która została oddana do dyspozycji kredytobiorcy, w celu uiszczenia opłaty dla dewelopera. W związku z tym Sąd Najwyższy uznał, że niezasadne by było unieważnienie całej umowy kredytowej. Wskazano przy tym nieważność klauzul, zawartych w załączniku Nr 7, ze względu na przyznanie sobie przez Bank prawa do jednostronnego regulowania kwot spłat kredytu, nie stosując się do obiektywnych kryteriów zmian stosunkowych kursów walutowych.

Biorąc pod uwagę, że przepisy dotyczące nieuczciwych postanowień umowy stanowią implementację do krajowego systemu prawnego dyrektywy Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich, Sąd Najwyższy postanowił odwołać się do orzeczenia TSUE (wyrok SN z z dnia 14 lipca 2017 r., II CSK 803/16), skupiając się głównie na wyroku z dnia 3 października 2019 r., C-260/18. W przedmiotowym wyroku mowa jest o dwóch sposobach rozstrzygnięcia sporu o ważność umowy kredytu bankowego denominowanego do innej waluty, w której zawarta jest nieuczciwa klauzula konsumencka dotycząca sposobu denominacji.

Pierwszą możliwością rozstrzygnięcia takiego sporu, jest ustalenie, czy po wyeliminowaniu nieuczciwej klauzuli, umowa kredytu może obowiązywać i czy wówczas będzie zgodna z przepisami krajowymi.

Drugim możliwym rozwiązaniem jest uznanie całej umowy za nieważną, jeśli umowa po usunięciu nieuczciwej klauzuli, zgodnie z prawem krajowym, nie może dalej funkcjonować. Ta możliwość rozstrzygnięcia sporu jest brana pod uwagę, zwłaszcza gdy w umowie, po usunięciu wspomnianej klauzuli, brakuje któregoś z koniecznych składników umowy kredytu bankowego.

Według Sądu Najwyższego, prawo wyboru drogi rozwiązania sporu, należy do konsumenta, a do obowiązku Sądu należy poinformowanie konsumenta o skutkach prawnych unieważnienia umowy lub uznania za nieważną niedozwolonej klauzuli, z utrzymaniem w mocy prawnej pozostałej części umowy. Powinno odbyć się to po ustaleniu przez Sąd faktycznych okoliczności sprawy oraz po dokonaniu oceny prawnej.

W omawianej w przedmiotowym artykule sprawie Sąd Najwyższy (Wyrok SN z dnia 29 października 2019r, IV CSK 309/18), powołując się na wymienioną wyżej podstawę prawną, stwierdził, że jest możliwe usunięcie niedozwolonej klauzuli zawartej w załączniku Nr 7 do umowy kredytu bankowego, pozostawiając pozostałą umowę w mocy prawnej. Klauzula waloryzacyjna spełniała bowiem jedynie rolę, wprowadzonego dodatkowo do umowy, mechanizmu przeliczeniowego świadczeń pieniężnych stron. Jednocześnie wskazano, że w odniesieniu do odsetek należy zastosować stawkę LIBOR.